مانشت

سیاسی ادبی

غلام رضا خان ارکوازی

غلام رضا خان ارکوازی

غلام رضا ارکوازی فرزند حسن بگ از طایفه «میه سم» است زادگاه شاعر « سرچفته» می باشد که  جزء روستای بانویزه بخش چوار ازتوابع استان ایلام است.فاصله روستای مذکور تا مرکز بخش 62 کیلومتر است .

غلام رضا خان ازتیره میه سم یکی از تیره های ایل ارکوازی است این ایل یکی از ایل ها ی عمده کرد استان ایلام می باشد  که درگستره بخش چوا رزندگی می کند وعده ای از آنان در مرکز بخش وشهرایلام زندگی شهر نشینی را برگزیده اند .

سال دقیق تولد وی برکسی معلوم نیست اما احتمالا بین سالهای 1184و1389 ه.ق دیده به جهان گشوده باشد .وی درمحضر پدر آموزش های اولیه نظیر خط وسواد وقرائت قران کریم را آموخت . ودر نجف وکربلا اطلاعات گسترده ای ازقرآن ، حدیث ،کلام ومعارف دینی ومذهبی بدست آورد .

وی یک شاعر وعارف بزرگ بود که مناجاتنامه علوروح معنویت شاعررامینماید وی برفراز«کوه باوه یال»  به اعتکاف ووعبارت می پرداخته است.

وی درسال 1219 ه.ق طی حکمی بعنوان مشاور خان پشتکوه برگزیده می شود اما چون ظلم وستم خان طبع لطیف وعدالت خواه شاعر نیست که بنای مخالفت ونارضایتی می گذارد و توطئه وبدگویی رقبای و ی باعث خشم خان می شود واورا به زندان می افکند وبه شدیدترین حدممکن (بدتراز قرون وسطایی)به «کنده »وچهار زنجیر می کشد واورا شکنجه می نماید.

غلامرضاخان ارکوازی باهوش ترومسئوتیت پذیرتر ازآن بوده که چنان یک صوفی وقلندردرکنج خانقاه عزلت اختیارنمایدونسبت به آنچه درپیرامونش می گذردتوجهی نداشته باشدوتنهادراندیشه به دربردن  گلیم روح خود را ازموج حوادث باشد. وی ازسویی به رخدادهای اجتماعی حساس است وازسوی دیگرمعنویت ، مذهب کمالات ، عنایت دارد ودرآن سالها یک تنه به نشر معارف اسلامی وتبلیغ تشیع پرداخته است .

درکناربعد مذهبی ومعنوی شاعر بعداجتماعی و ظلم ستیزی اوقابل توجه است .او علی رغم تمکن مالی وتقرب دردستگاه حکومت زمان خود وریاست بریکی از ایلهای عمده کرد با حکمانی که سیطره شان از مرزهای کرمانشاه تا خوزستان وعثمانی کشیده می شده مخالفت می کند .خطراین ستیز ومبارزه را می پذیرد و به شکنجه و زنجیر گرفتار می آید . اما شاعر به مبارزه فرهنگی با حسن خان پرداخت ودراین مبارزه برنده واقعی بود چون حسن خان توانست جسم اورا به بند بکشد اما روح عدالتخواه وآزاداندیش وی را هرگز.

غلام رضا ازآن جهت شایسته تمجید وتکریم است که درفضایی عاری ازعلم و کتاب درپاره ای از خاک ایران اهورایی را به به آموزه ها ی معنوی خود روشنی بخشید .

اوپس از توسل به ذات باریتعالی وپیامبر وائمه اطهار (ع) وسرودن مناجاتنامه درنعت ومدح آنان از اعجاز حق زنجیرها ذوب می شوند و درزندان بی صدا گشوده  می شودوظالم درخواب عمیقی فرو می رود .

او پساز رهایی از زندان به کرند غرب می گریزد که تعدادی از اعقاب وی از ظلم وستم خان به آنجا ساکن شده اند پناه می برد و هماکنون درآنجا خانواده هایی هستند که خودرا ازنسل این شاعر بزرگ ونامدار می دانند .

ظاهرا این شاعر وعارف آزاد اندیش دیگر نمی تواند به دیار خود باز گردد ودر کرند غرب دارانی فانی را وداع می گوید وبنابر وصیت نامه شاعر  اورا در نجف اشرف به خاک می سپارند .وی احتمالا بین سالهای 1250تا1260 درگذشته است .

......ادامه دارد

منبع :شاعر قله های مه آلود ، ظاهر سارایی

+ نوشته شده در  ساعت   توسط آسو  |